Yemek Artıkları

Kıymetli  okurlar, aşırı sıcak ve yüksek nemin insan gıdaları için oluşturduğu riskleri, buna bağlı olarak ortaya çıkabilecek zehirlenme vakalarını anlatmıştım. Özellikle hayvansal gıdaların bu iklim şartlarında  çabucak bozulacağını, ortaya çıkan toksinlerin zehirli olabileceğini yazmıştım. Bahsettiğimiz tehlike, insanlar kadar sokakta yaşayan veya gezinti sırasında sokaktaki bozulmuş gıdayı yiyen hayvanlar için de geçerlidir.

Son zamanlarda sokak hayvanlarının gözetilmesi, su verilmesi, yiyecek verilmesi hususunda yapılan yayın ve organizasyonlar kamuoyunda ses getirdi. Toplumun her kesiminden bu kampanyalara rağbet arttı, su kapları her yerde, kuru mamalar suların yanında. İşyerlerinin önünde köpekler için birer şilte veya karton var, gölge yapacak birer siper  yerleştiriliyor. Bu gelişmeler özlediğimiz, özendiğimiz ve toplumumuza yakışan davranışlardır.

Buna mukabil, sokaktaki köpekleri kedileri beslemek için sofralardan artan yemek artıklarını veren, bozulduğu düşünülen et, süt, tavuk, balık ya da herhangi bir besini ziyan olmasın, sevap olsun düşüncesiyle sokak hayvanlarının önüne bırakan çok insan var. Aslında özünde iyi niyet ve merhamet olan bu davranış çoğu zaman tehlikeli hastalıklara ve zehirlenmelere yol açıyor. Bir defa bozulan gıda, hiçbir canlının yemeği olamaz. Gıda değeri kalmamıştır, zarar vermese bile faydası olmaz. Kaldı ki kedidir yer, köpektir bir şey olmaz yaklaşımı son derece yanlış ve temelsizdir.

Bazı evlerin mutfağında çok yemek artar. Bu artıklar çöpe gideceğine sokak hayvanlarının gıdası olabilir. Özellikle kış aylarında günlerce gıda değeri bozulmadan, toksinlerle kirlenmeden hayvanların gıda ihtiyacını karşılayabilir. Ama bu sıcak havalarda değil, kışın soğuk havalarda bu iyiliği yapalım.

Aslında siz gıdaları sokağa bıraktığınızda temiz, bozulmamış, bakteri toksinleriyle kirlenmemiş olabilir. Hatta bunun için özen göstermiş, ellerinizle sadece sokak hayvanları için, kasaptan aldığınız veya kendi evinizden etlerle, tavuklarla hazırlamış olabilirsiniz. Fakat havalar o kadar sıcak ve nemli ki  sokakta bıraktığınız hayvansal kökenli gıdalar 35-50 dakika içerisinde bakteri üremesi sonucu toksik ve ya kontamine gıda haline gelebilir. Doğal olarak tadı kokusu pek değişmemiş bu gıdalar hastalık hatta ölüm nedeni olabilir.

Kliniğimizin karşısında bir park var. Geçen kış kar günlerce yerde kalıp buza dönünce bir metrelik bir tahta tekne içinde birileri kuşlara ekmek bırakmaya başladı. Hatta bu işi disiplinli yürütüp hala sürdürüyorlar. Bu sabah  yolumu uzatıp teknenin yakınından geçtim. Ekmeklerin çoğu küflenmiş, maya sporları  ve mantarlar ekmekleri sarmış. Bu durum sadece ekmekleri tüketen kuşlar için değil, rüzgârla uçuşabilen bu spor ve mayaların ulaştığı kedi köpek hatta insanlar için tehlike oluşturur. Aspergillus vakaları güvercinlerin en yaygın hastalığıdır. İnsanlar içinde hastalık etkeni olan bu mantar türü evlerimizde ki bozulmuş gıdalarda da üreyebilir.

Diğer bir tehlikeli konu da sofra artıklarının içine karışan gıda değeri olmayan maddelerin hayvanlar tarafından tüketilmesi. Kürdan, sigara jelâtini, iri balık kılçığı, plastik çatal kaşık parçalarıyla hastalanan kedi ve köpekler, kliniğimizde bire bir karşılaştığımız vakalardandır. İyilik yapmak için yemek artığı veriyorsanız lütfen içinde tehlikeli artıklar olmadığını kontrol edin. Biz yiyemiyorsak başka canlıların da bu gıdadan hasta olabileceğini hesaba katmalıyız.

Son olarak sokak hayvanlarını beslemek için kuru mama dışında hayvansal gıdaları hazırlayıp çiğ veya pişmiş olarak sokağa bırakan yardım severlere seslenmek istiyorum. Lütfen bu güzel hizmete yaz aylarında ara verin. Kasaplara verdiğiniz paradan daha az bir miktarla kuru mama alıp dağıtabilirsiniz.

Selam ve sevgilerimle.

28.07.2012 tarihli Posta Eskişehir Gazetesi